Ga naar de inhoud

Autisme en communicatie

27 november 2018 Leestijd:

Petra is 35 jaar en heeft autisme. Die diagnose kreeg ze pas laat: toen ze 30 was. Dat gebeurt vaker bij vrouwen. Autisme wordt namelijk minder vaak vastgesteld bij vrouwen dan bij mannen, omdat ze de moeite die ze hebben met sociale situaties beter kunnen verbloemen. De diagnose was voor Petra een last van haar schouders. Doordat ze weet wat ze heeft, is het makkelijker om ermee om te gaan. Intussen heeft ze een eigen visie op autisme ontwikkeld, schrijft ze er veel over en is ze bezig een eigen bedrijf op te zetten waarmee ze anderen met autisme kan helpen.

‘In mijn eerste gastblog [link] voor het ministerie stelde ik mezelf voor. Vol goede moed stond ik aan de vooravond van een carrièreswitch. Van boekhouder naar zelfstandig ondernemer op het gebied van autisme en coaching. Sindsdien is er veel gebeurd. Ik heb voor uitdagingen gestaan en lastige momenten gehad, maar ik heb ook weer veel geleerd. Bijvoorbeeld hoe belangrijk communicatie is.

Emoties uiten

Als ik goed in mijn vel zit en niet te veel stress heb, dan straal ik dat uit. Maar ook als het minder gaat, lijkt er op het eerste gezicht niet zoveel met me aan de hand. Dit vind ik soms lastig. In mijn hoofd speelt zich van alles af wat je aan de buitenkant niet ziet. En als ik hier niet over praat, weet niemand hoe ik me voel. Het geeft me al rust als ik mezelf toesta om me wat minder blij te voelen, maar de beste remedie is toch erover praten.

Praten over een psychische aandoening is niet zo vanzelfsprekend. Toch kan ik het met sommige mensen om me heen wel. Het doet me goed om af en toe juist zo’n lastig onderwerp als autisme te bespreken. Voor mij is een luisterend oor, zonder oordeel, zo waardevol. Dat helpt mij om de juiste woorden te vinden bij mijn gevoel.

Communicatie

Iedereen communiceert op een unieke manier. Je kunt elkaar pas echt goed begrijpen als je elkaar vragen durft te stellen en goed naar elkaar luistert. Vraag door als je de ander nog niet helemaal hebt begrepen. En probeer zo duidelijk mogelijk onder woorden te brengen wat je bedoelt. Communiceren wordt in onze moderne wereld vol prikkels steeds lastiger. Er speelt zich van alles om je heen af. Geluid, telefoons. Als dit te veel afleidt tijdens een gesprek, kun je samen besluiten om een wat rustigere plek op te zoeken.

Jarenlang heb ik communiceren als onprettig ervaren. Dit kwam vooral door onzekerheid en de angst voor miscommunicaties. Wat ik heb geleerd is dat alle deelnemers aan een gesprek verantwoordelijk zijn om dit te voorkomen. Het ligt nooit alleen aan de een of de ander. Bij een goed gesprek doen twee mensen hun best om elkaar te begrijpen. Doorvragen helpt voor mij enorm. Soms begrijp ik heel simpele dingen niet meteen. Ik kan door mijn autisme wat minder snel schakelen dan anderen. Ook helpt het mij soms als een ander net iets andere woorden gebruikt. Het kan dat we allebei iets anders zeggen, maar eigenlijk hetzelfde bedoelen.

Openheid

Niet iedereen is even open. Dat hoeft ook niet. Je bepaalt zelf wat je wel en niet wil delen met anderen. Wel zie ik het als een positieve ontwikkeling dat steeds meer mensen open durven te zijn over hun (psychische) problemen en uitdagingen in het leven en dat dat ook steeds meer wordt geaccepteerd. Op social media zie je die ontwikkeling ook. Niet meer alleen perfecte plaatjes, maar ook de minder mooie kanten van het leven worden gedeeld.

Ook ik probeer mezelf meer te laten zien. Ik zal online niet snel een video plaatsen waarin ik huil of boos ben, maar huilen tijdens het geven van een presentatie of tijdens een gesprek met iemand vind ik steeds minder erg. Ik ben voor het doorbreken van het taboe dat rust op praten over negatieve gevoelens. Niet makkelijk, want het is een maatschappelijk probleem. Maar stichtingen als Samen Sterk Zonder Stigma en de Socialrun verrichten goed werk. Ik ben heel dankbaar dat ik ambassadeur van deze initiatieven mag zijn.

Netwerken

De missie van bovengenoemde initiatieven sluiten volledig aan bij die van mezelf: stigma doorbreken. Door mijn missie te delen, ervaar ik hoeveel er mogelijk is. Ik zie allerlei kansen op de arbeidsmarkt. Zo worden steeds vaker ervaringsdeskundigen ingezet bij het ontwikkelen van beleid en behandelmethodes. Contact met de praktijk is zo belangrijk. Samen bereik je meer dan alleen.

Dat merk ik ook tijdens netwerkgelegenheden. Vroeger vond ik netwerken niks. Nu ik ervaar dat ik andere mensen kan helpen en andere mensen mij willen helpen, vind ik het zelfs leuk. 1-op-1-gesprekken passen het best bij me, maar ook in groepsgesprekken weet ik me steeds beter staande te houden. Er bestaat natuurlijk geen quick fix waardoor alles ineens vlekkeloos gaat. Een tijdje geleden ben ik weggelopen bij een netwerkbijeenkomst, omdat ik te moe was en blokkeerde. Ik had het gevoel dat niemand daar op mij zat te wachten. Maar ondanks dat negatieve gevoel, accepteerde ik de situatie zoals die was. Tijd, geduld en oefenen zijn de sleutel tot succes.'

Volg Petra

Facebook: www.facebook.com/KIJKMA/

Instagram: www.instagram.com/petra.palstra/