Ga naar de inhoud
Een beeld van een winterlandschap.

Winterblues

6 februari 2019 Leestijd:

Ben jij weleens somber? Vast wel, want af en toe een dipje hoort bij het leven. Kan door van alles komen: ruzie met een goede vriend, een teleurstelling op werk, gedoe in de familie. Meestal verdwijnt een sombere bui vanzelf. Maar als hij lang aanhoudt, bijna voortdurend aanwezig is en je belemmert in je dagelijkse functioneren, dan is er wellicht meer aan de hand.

Depressie

Een depressie is een ziekte, een stemmingsstoornis. Iedereen kan er last van krijgen, of je nou twintig bent of zestig. Als je depressief bent, heb je last van een abnormaal sombere stemming en van verlies van interesse voor vrijwel alles. Dus ook voor dingen die je normaal gesproken wel leuk vindt. Dat kan verlammend werken. Je functioneert slecht of zelfs helemaal niet meer.

Er is sprake van een depressie als je ten minste twee weken bijna dagelijks en het grootste deel van de dag somber bent. Ieder jaar heeft ongeveer 5% van de Nederlandse volwassenen een depressie. Maar veel meer mensen hebben geen ‘echte’ depressie, maar wel depressieve klachten of gevoelens die daarop kunnen uitlopen.  Een depressie kan eenmalig zijn, maar keert vaak terug. Bij de helft van de mensen die ooit een depressie hebben gehad, komt de depressie terug. Gemiddeld zeven à acht keer tijdens hun leven.

Seizoensgebonden depressie

Als je depressie ieder jaar weer in hetzelfde seizoen de kop opsteekt, heb je last van een zogenaamde seizoensgebonden depressie. De meeste mensen hebben daar last van in de winter. Een kleine minderheid juist in de zomer. Termen die gebruikt worden voor deze vorm van depressie zijn winterdepressie, herfstdepressie, zomerdepressie en voorjaarsmoeheid.

Heb je terugkerende depressieve klachten tijdens het winterseizoen, dan heb je last van winterdepressie. Je voelt je lusteloos, beleeft weinig plezier aan dingen en slaapt veel. In het voorjaar nemen je klachten weer af. Iedereen kan een winterdepressie krijgen, maar jonge mensen hebben vaker een depressieve periode in de winter dan ouderen.

Je hebt een seizoensgebonden depressie als je er minimaal twee jaar achter elkaar in hetzelfde seizoen last van hebt. Je klachten houden dan elk jaar minimaal twee weken aan. De meeste mensen die er last van hebben, zijn somber, verliezen plezier of interesse in (bijna) alles, slapen veel of hebben juist last van slapeloosheid, eten veel of hebben juist een gebrek aan eetlust, worden zwaarder of vallen juist af, zijn prikkelbaar, vermoeid en hebben de neiging zichzelf terug te trekken.

De symptomen zijn dus deels tegengesteld aan die van een gewone depressie: veel eten en slapen in plaats van weinig, gewichtstoename in plaats van gewichtsafname. Daarom wordt een seizoensgebonden depressie ook wel een ‘atypische’ depressie genoemd. Vooral meisjes en vrouwen zijn gevoelig voor een seizoensgebonden depressie.

Winters landschap

Licht

Een seizoensgebonden depressie ontstaat waarschijnlijk door de veranderende hoeveelheid licht tijdens de verschillende seizoenen. Hierdoor raakt je dag-nachtritme ontregeld en dat heeft invloed op je slaap en je stemming. Sommige mensen kunnen zich niet goed aanpassen aan die verandering. Het hormoon melatonine, dat 's nachts wordt aangemaakt, speelt daarbij waarschijnlijk een belangrijke rol. ‘s Ochtends, onder invloed van licht, hoort de aanmaak van melatonine onderdrukt te worden, maar dat gebeurt dan niet.

Lichttherapie is inmiddels een beproefde manier om stemmingsklachten te verminderen. Lichttherapie is een kuur die met een specifiek soort sterk licht zonder UV-straling de aanmaak van melatonine beïnvloedt en zo het dag-nachtritme herstelt. Lichttherapie is makkelijk en veilig te ondergaan.

Praat erover

Daarnaast helpt het om aan jezelf toe te geven en te accepteren dat er iets aan de hand is. Neem je gevoelens en klachten serieus en deel je problemen met anderen. Door erover te praten, merk je wat voor klachten je hebt en hoe heftig ze zijn. En misschien ontdek je dat je niet de enige bent met dit probleem. Misschien kan een ander je steunen met zijn eigen ervaringen. Kijk voor meer informatie op: www.heyhelpt.nl